Homofobie-fobie

Zoals het vroeger onmogelijk was om ergens in de media een spoor van empathie voor homo’s terug te vinden, zo is het nu onmogelijk om enige empathie voor homofoben aan te treffen. Dat is minder onterecht, maar even onverstandig. In plaats van elke vorm van homofobie bij voorbaat te verketteren, zouden we er beter aan doen begrip te tonen.

Wel even de puntjes op de i. Waar dit niet over gaat: het crapuul dat, bijvoorbeeld in Brussel, homo’s in elkaar slaat om hun geaardheid. Daar zijn geen excuses voor, daar past geen enkel begrip. Waar dit ook niet over gaat: elk (politiek) streven om homo’s elementaire basisrechten te ontzeggen. Het is evident dat homo’s aanspraak moeten kunnen maken op dezelfde voordelen die ook gehuwde koppels genieten. De fundamentele gelijkwaardigheid van homo’s en hetero’s mag in de 21ste eeuw niet meer ter discussie worden gesteld. Dat vooraf – voor alle duidelijkheid.

Waar dit wel over gaat: de trage aanvaarding van bijvoorbeeld collegejongens die na vele jaren te horen krijgen dat een klasgenoot homo is. De vader die zijn zoon plots op een andere manier leert kennen. Vele mannen omarmen het meteen, en het lijdt geen twijfel dat uiteindelijk alle mannen dat moeten doen. Maar nog altijd vele andere mannen (dit lijkt vooral een mannenkwestie te zijn, maar ook weer niet uitsluitend) hebben wel even tijd nodig. En we moeten hen die geven.

Iets wat u misschien al wist over het mannelijk geslacht: er bestaat een soort van impliciet sociaal contract onder jongens. Bepaalde gegevenheden, die het mogelijk en zelfs evident maken om bijvoorbeeld ergens in een hoekje van de speelplaats samen te scholen en meisjes te bespreken – iets soortgelijk zal vast ook wel bestaan onder vrouwen. Er bestaat een hele batterij aan voor de hand liggende grapjes, schunnige opmerkingen en dubbelzinnige knipogen. Die machocanon wordt niet echt in vraag gesteld. Wanneer een jonge homo in zijn puberteit zijn geaardheid ontdekt, heeft al jaren geleefd in een sterke en zeer heterofiele consensus.

Misschien is het probleem van een homofiele geaardheid wel dat het zich niet meteen manifesteert. Jonge holebi’s worstelen soms jarenlang bij hun zelfontplooiing. Alles wat zij, onder jongens, altijd als normaal hebben geweten, wordt plots in vraag gesteld. Hoe zullen de ouders reageren? Hoe zullen de vrienden reageren? Hoe mooi zou het zijn als een geaardheid van begin af duidelijk zou kunnen zijn. Voor de holebi, omdat die zonder complexen kan opgroeien. En voor de omgeving, omdat die veel vroeger met seksuele diversiteit wordt geconfronteerd en nooit het hele verleden zal moeten in vraag stellen.

Want dat is – nog altijd – heel vaak een instictieve reactie wanneer jongens te horen krijgen dat een vriend homo is. Een sluimerend gevoel van verraad. Al die uren, samen in de kleedkamer, al die kwajongenspraat en beraadslagingen over de vrouwelijke klasgenoten:  hebben die dan altijd iets anders betekend voor die ene jongen?  En over de kleedkamer gesproken: hoe heeft hij als homo die omkleedsessies voor en na de turnles ervaren? Velen zien daar angst en veroordeling in, maar dat is het niet helemaal. Ook het cliché dat homofobe reacties zouden zijn ingegeven door eigen twijfels over seksuele oriëntatie klopt niet. Waar wel onzekerheid over bestaat is het gedeelde verleden. Niet alleen de homo, maar ook de heterofiele vriend wordt plots geconfronteerd met vertwijfeling. Wat altijd logisch leek, is dat eigenlijk nooit geweest.

De laatste decennia heeft de juridisch-politieke aanvaarding van holebi’s hele grote stappen voorwaarts gezet. En dat was ook nodig. Maar je mag niet uit het oog verliezen dat je wetten sneller kan veranderen dan geesten. De mentale inbedding van homofilie in de brede samenleving kan je niet forceren. Het zal nog even duren voor die latente homofobie in scholen – of soms zelfs gezinnen – helemaal weg is.

En dan is het geen goed idee om die irrationele homofobe gevoelens zomaar neer te bliksemen, om daar geen enkele ademruimte voor te laten bestaan. Wanneer je vertwijfelde hetero’s al bij voorbaat het gevoel geeft dat hun gevoelens bij de outing van een vriend of kennis middeleeuws en debiel zijn, dan maak je het onbespreekbaar. En zo blijven sommige hetero’s ermee zitten. Dat ongemakkelijk gevoel, dat zo makkelijk zou kunnen wegebben, kan zich dan ontwikkelen naar een vorm van homofobie die wél onaanvaardbaar is. En dat wil toch niemand?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: