De strijd gaat door

De generatie die nog net aan het einde van de 20ste eeuw werd uitgebroed weet het zeker: de strijd is gestreden. Of het nu de feministische, de Vlaamse of de sociale strijd is: alle doelen werden bereikt, we zijn geëmancipeerd, ontvoogd en bevrijd. We kunnen tevreden achteroverleunen.

En het is waar: wij hebben nooit onderdrukking gekend. Jonge Vlaamse vrouwen hebben vlot toegang tot het onderwijs, anticonceptie en desgewenst een carrière. Nederlandstalige Belgen hebben de laatste decennia kunnen rekenen op sociale promotie, eigen besturen en rechtspraak in de moedertaal. Arbeiders genieten sociale bescherming, ouderlingen een zeker pensioen en zieken een verzekering.

Maar dat is schijnveiligheid en remmende voorsprong. Voor jongere generaties is er nooit de dwingende noodzaak geweest om zich zorgen te maken. De idee dat we in de beste der tijden leven is de naoorlogse generaties met de paplepel meegegeven. De grootmoederswijsheid “Voor jonge mensen zou het misschien eens opnieuw oorlog moeten worden” bevat naast heel wat folklore ook wel wat waarheid.

Verworvenheden bestaan niet. Alles wat door onze ouders, grootouders en overgrootouders is bereikt, kan ons ook weer worden afgenomen. Dat zien we het duidelijkst op het sociale gebied, waar rechten en privileges vandaag onder vuur liggen. Sommige aanpassingen zijn nodig en nuttig, maar de dunne grens tussen correcties en afbraak van de welvaartstaat moet streng worden bewaakt.

Tegelijkertijd mag ons geloof in de kracht van wetten niet oeverloos zijn. Wetten zijn een noodzakelijk element in elke strijd, maar het is onvoldoende. Wat baat het dat vrouwen voor elke wet gelijk zijn, als op het terrein de mentaliteit niet altijd is mee geëvolueerd? Vrouwen kunnen alles studeren, maar als vanouds zitten bepaalde “zachte” opleidingen vol vrouwen, terwijl genoeg “harde” (maar zeer prestigieuze) opleidingen nauwelijks één vrouw tellen. De seksuele revolutie zou een feit zijn, maar nog steeds wordt de vrouw als seksueel wezen zeer seksistisch benaderd. Ook in ons denken betekent “blondje” al te makkelijk “beschikbaar” en zou een luchtige outfit hetzelfde zijn als een lichamelijke uitnodiging. Elke vrouw kan aan een carrière beginnen, maar elke vrouw zal tijdens haar loopbaan nog altijd hogere horden moeten nemen dan mannelijke collega’s met dezelfde kwaliteiten.

We mogen ons niet in slaap laten wiegen door succesverhalen. Enkele hoopgevende voorbeelden van vrouwen in topposities zijn geen compensatie voor de achterstelling van vele anderen. Het soms erg vroege of riante brugpensioen van ontslagen vijftigplussers mag ons niet blind maken voor de noodzaak van overheidsondersteuning voor deze getroffen groep. En de wetenschap dat Vlamingen vandaag de economisch sterkere groep zijn binnen België, mag ons niet laten vergeten dat sommige Franstaligen de taalgrens nog steeds niet respecteren, dat Nederlandstalig zijn in Brussel nog altijd niet evident is en dat de verzamelde Franstalige politici in het meest recente communautaire akkoord de taalwetten gewoon afbouwen.

Paranoia en verzuring helpen ons niets vooruit. Het is ook een kwaliteit om tevreden te kunnen zijn met wat we hebben. Maar het ontbreekt ons teveel aan waakzaamheid. Tot het, op een keer, onverhoeds te laat zal zijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: