Zwarte Dag

Het is niet moeilijk om je te ergeren aan Silvio Berlusconi. En dus is het makkelijk om blij te zijn om zijn vertrek als premier van Italië. Niet zo makkelijk, maar wel broodnodig, is de volgende vraag: is Il Cavaliere wel op de juiste manier komen te gaan? Of is het zo dat zijn vertrek wel een grotere klap voor de democratie dan zijn hele regeertermijn was?

Men heeft Berlusconi verplicht om op te stappen. Dat had moeten gebeuren door de Italiaanse bevolking: ofwel via hun volksvertegenwoordigers, ofwel via verkiezingen. Maar het zijn “de markten” geweest die de Italiaanse premier de laan hebben uitgestuurd. Talloze vertrouwensstemmingen heeft Berlusconi overleefd. Dat kan betreurenswaardig zijn, maar het is wel de enige en echte wil van de Italiaanse bevolking, uitgedrukt door hun democratisch verkozen volksvertegenwoordigers. Maar toen speelden de beurzen op. En blijkbaar was het aanblijven van de Italiaanse premier een halszaak. Er werd gezegd dat de rente voor de Italiaanse staat zo zou stijgen, dat het onbetaalbaar zou worden voor Italië om te gaan lenen. Tenzij de premier zou opstappen. Hier bestaat een woord voor: chantage.

Men moet zich even indenken dat exact hetzelfde zou gebeuren ten koste van iemand die we in België misschien leuker vinden dan de scabreuze Berlusconi. Bijvoorbeeld een sympathieke, democratisch verkozen hervormer van linkse signatuur in een of ander Zuid-Amerikaans land. Een man die enkele grote socio-economische hervormingen wilt doorvoeren, maar op het verzet van investeerders stuit. Zou men geen schande spreken als de beurzen tegen dat Zuid-Amerikaans land zouden denken: “die hervormer moet eruit, of wij gaan de rente zodanig opvoeren dat jullie failliet gaan”? Natuurlijk zou men schande spreken. Het zou ook een schande zijn. Maar het is ook een schande dat een regeringsleider die nog steeds een meerderheid had in het Italiaanse parlement eigenlijk verplicht werd om op te stappen, omdat de investeerders op de beurzen dan rustiger kunnen slapen. Met democratie heeft dat allemaal niets meer te maken.

Dit is geen verdediging van Berlusconi als mens. Maar hij was de keuze van de Italianen. Democratie betekent ook: aanvaarden wat je niet zint, omdat het een meerderheid van uw medeburgers wel zint. Wij hadden Berlusconi te aanvaarden zolang hij de keuze was van de Italianen. En eigenlijk was het ook niet zo onlogisch dat deze vreemde man kon blijven rekenen op de volkssteun. Want de Italiaanse naoorlogse politieke geschiedenis is een puinhoop. Berlusconi is, hoe merkwaardig dat ook klinkt, een element van plotse stabiliteit geweest na een periode van grote schandalen in zowat alle traditionele partijen. En dat de man charisma heeft, kunnen zelfs zijn meest fervente tegenstanders niet ontkennen.

Het is wellicht geen slechte zaak dat premier Berlusconi niet langer het imago van het mooie Italië zal kunnen besmeuren. Maar in al onze blijdschap over zijn vertrek mogen we niet uit het oog verliezen dat de democratie hier een smadelijke nederlaag heeft geleden. De dag dat de markten bepalen wie wel en wie niet premier is, is de dag dat de democratie een façade is geworden voor de wil van de beurzen. De democratie gaat tenonder, onder daverend applaus van linkse medemensen. Het vertrek van Silvio Berlusconi had een triomf voor de democratie moeten zijn. In plaats daarvan werd het haar ondergang.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: